Hüseyin Ertuğrul Çakmak sanat yazılar

  Terracotta Ordusu: Sessiz Askerlerin Ebedî Nöbeti Giriş Tarihin derinliklerinden günümüze ulaşan Terracotta Ordusu, insanlık tarihinin en etkileyici arkeolojik keşiflerinden biridir. Çin’in Shaanxi eyaletinde, Xi’an yakınlarında bulunan bu devasa toprak askerler, M.Ö. 3. yüzyılda hüküm süren Qin Hanedanı’nın ilk imparatoru Qin Shi Huang’ın mezarını korumak için yapılmıştır. Her biri farklı yüz hatlarına, duruşlara ve zırh detaylarına sahip binlerce heykel, sadece bir mezar muhafız ordusu değil, aynı zamanda bir medeniyetin sanatsal ve teknik gücünün simgesidir. 1. Tarihsel Arka Plan Qin Shi Huang (M.Ö. 259–210), Çin’i ilk kez merkezi bir imparatorluk altında birleştiren hükümdardır. Onun iktidarı döneminde ölçü birimleri, yazı sistemi ve para birliği standardize edilmiştir. Ancak, aynı zamanda ölümsüzlük arayışına olan takıntısı da onu tarih sahnesinde eşsiz bir figür haline getirir. Terracotta Ordusu, imparatorun ölümden sonra da aynı ihtişamla hüküm sürme arzusunun bir te...

  Standart Model Lagrangyeni: Evrenin Matematiksel Dili Giriş Evrenin temel yapıtaşlarını anlamaya çalışan insanlık, binlerce yıllık gözlem ve deneylerin sonucunda bugün Standart Model adı verilen olağanüstü bir fizik kuramına ulaşmıştır. Bu model, doğadaki dört temel kuvvetten üçünü (elektromanyetik, zayıf ve güçlü kuvvetleri) tek bir matematiksel çerçeve içinde açıklar. Görseldeki uzun denklem — Standart Model’in Lagrangyeni — bu bütünlüğün matematiksel ifadesidir. Her sembol, evrendeki bir parçacığın veya kuvvetin ifadesidir. 1. Temel Simetri: Evrenin Matematiksel Omurgası Standart Model’in temeli, simetri prensibine dayanır. Bu simetriler, doğanın yasalarının belirli dönüşümler altında değişmeden kalmasını sağlar. Modelin simetri grubu şöyledir: S U ( 3 ) C × S U ( 2 ) L × U ( 1 ) Y SU(3)_C \times SU(2)_L \times U(1)_Y S U ( 3 ) C ​ × S U ( 2 ) L ​ × U ( 1 ) Y ​ Bu gösterim, üç temel kuvvetin matematiksel dengesini ifade eder: SU(3) : Güçlü kuvvet (kuarkları birbi...

Yu Garden: Doğu Estetiğinin Kalbinde Zamanın Akışı --- Giriş: Mimari ve Zamanın Duru Noktası Fotoğrafın önümüzde açtığı bu sahne, sadece bir mekânı değil; binlerce yıllık bir kültürün içsel dengesini ve zamanla kurduğu zarif ilişkiyi temsil ediyor. Çin’in Şanghay kentinde yer alan Yu Garden (Yu Bahçesi), 16. yüzyılda Ming Hanedanı döneminde inşa edilmiş, geleneksel Çin bahçe mimarisinin en etkileyici örneklerinden biridir. Bu yapının çevresindeki gölet, taş köprüler, kırmızı ahşap pavyonlar ve sarkık söğüt dalları; insan, doğa ve düşünce arasındaki armoniyi derin bir felsefi dille anlatır. --- 1. Bölüm: Mimari Dilin Sessizliği Yu Garden’ın mimarisi, doğayı kontrol etmeden onunla uyum içinde var olma fikrini temel alır. Kavisli çatı formları, gökyüzüne yükselen duaları andırır. Taş köprüler, insanın yolculuğunu sembolize eder: Düz değildirler; çünkü hayatın kendisi de düz bir yol değildir. Ahşap süslemeler, doğadaki desenlerin insan eliyle yeniden yorumlanmış halidir. Her de...

  Empatiyle Dinlemenin Gücü:  Gerçek Anlamda Anlamanın İlk Adımı (Kaynak: “Listening with empathy is the first step to truly understanding others.” – Coffee Project) Giriş Günümüz iletişim çağında bilgi her zamankinden daha hızlı dolaşsa da, insanlar arasındaki anlam boşluğu derinleşiyor. Bu çelişkinin temel nedeni, dinlemenin giderek bir “bekleme” eylemine dönüşmesi; yani çoğu insanın karşısındakini anlamak için değil, cevap vermek için dinlemesidir. Oysa empatiyle dinlemek , yalnızca kelimelere değil, duygulara da kulak vermektir. Coffee Project’in bu basit ama derin cümlesi, günümüz toplumsal ilişkilerine güçlü bir hatırlatma niteliği taşır: “Empatiyle dinlemek, başkalarını gerçekten anlamanın ilk adımıdır.” Empati Nedir ve Neden Dinlemede Önemlidir? Empati, bir başkasının duygusunu, düşüncesini ve bakış açısını yargılamadan anlamaya çalışmak demektir. Bu, “senin yerinde olsam” demekten çok, “senin gözlerinden dünyaya bakmak” anlamına gelir. Dinleme eylemi empat...

  🎞️ Andrey Tarkovski Kitapları Seti Üzerine: Zaman, Bellek ve Sinemanın Poetikası Giriş Andrey Tarkovski, sinema tarihinin yalnızca teknik anlamda değil, aynı zamanda felsefi ve ruhsal derinlikte de en etkili yönetmenlerinden biridir. Filmleri, zamanın doğasına, insan ruhunun metafizik katmanlarına ve belleğin sinemadaki yansımasına dair benzersiz bir estetik taşır. Bu bağlamda, Türkçeye çevrilen “Zaman Zaman İçinde”, “Mühürlenmiş Zaman”, “Şiirsel Sinema” ve “Tarkovski’den Sinema Dersleri” kitapları, yalnızca bir yönetmenin filmografisini değil, aynı zamanda sinemayı bir sanat olarak yeniden düşünmenin yollarını da açar. 1. Zaman Zaman İçinde: Günlükler (1970–1986) Bu eser, Tarkovski’nin kişisel düşüncelerini, yaratıcı sancılarını ve hayatla olan çelişkilerini açık yüreklilikle sunduğu bir günlük formundadır. Zaman Zaman İçinde adlı kitap, yönetmenin yalnızca bir sanatçı değil, aynı zamanda bir insan olarak yaşadığı varoluşsal mücadeleyi belgelemektedir. Tarkovski burada, sana...

  OKU OS —  Disleksi-Dostu İşletim Sistemi (Linux Tabanlı Distro) Özet OKU OS, disleksi bireylerin dijital dünyada daha erişilebilir, verimli ve kişisel bir deneyim yaşayabilmeleri amacıyla geliştirilen özgür ve açık kaynaklı bir işletim sistemi tasarımıdır. Linux çekirdeği üzerine inşa edilen bu sistem, hem eğitsel hem de bilişsel destek odaklı özellikleriyle klasik işletim sistemlerinden ayrılır. Bu makale, disleksi dostu dijital tasarım ilkeleri, kullanıcı arayüzü ergonomisi, renk kontrastı, yazı tipi seçimi, sesli destek sistemleri ve kişiselleştirilmiş öğrenme ortamları gibi konuları teknik ve bilişsel düzeyde ele almaktadır. 1. Giriş Disleksi, bireylerin okuma, yazma ve dil işleme süreçlerinde zorluk yaşadığı ancak genel zekâ düzeylerinin normalin üzerinde olduğu bir öğrenme farklılığıdır. Günümüzde dijital teknolojiler, disleksi bireylerin yaşam kalitesini artırabilecek potansiyele sahiptir. Ancak mevcut işletim sistemleri genellikle nörotipik kullanıcılar için tas...

  G-SHOCK x Evangelion: Mekanik Bir Mitolojinin 30. Yılı Giriş Casio’nun efsanevi saat markası G-SHOCK , 2025’te anime dünyasının kült yapıtı Neon Genesis Evangelion ’un 30. yılını özel bir tasarımla kutladı. Ortaya çıkan model, GA-110EVA30-7A , yalnızca bir kol saati değil, aynı zamanda Japon mühendisliğinin ve estetiğinin Evangelion evrenindeki ruhsal-mekanik sentezine bir saygı duruşudur. Evangelion Estetiğinin Mekanik Yansıması Bu özel model, Evangelion Unit-01’in (EVA-01) renk paletinden esinlenerek tasarlanmıştır: Mor (pilot Shinji Ikari’nin EVA birimi), Yeşil neon çizgiler (biyomekanik güç unsurları), Kırmızı detaylar (LCL sıvısı ve NERV logolarına göndermeler). Bu renk kompozisyonu yalnızca görsel bir seçim değil; Evangelion’un içsel temalarını da taşır: insan ve makine arasındaki sınırın bulanıklaşması, teknolojinin duygusal bir uzantıya dönüşmesi ve kimliğin yeniden tanımlanması. Casio’nun Dayanıklılık Felsefesi ve “Shinseiki Evangelion” 1983’ten bu...

  📜 E-Postanın Tarihsel Gelişimi: Dijital İletişimin Evrimi 1. Giriş E-posta (elektronik posta), modern iletişimin en köklü dijital araçlarından biridir. İnternetin yaygınlaşmasından çok önce ortaya çıkmış, bireyler arası bilgi aktarımını hızlandırarak hem kişisel hem de kurumsal iletişimde devrim yaratmıştır. Günümüzde sosyal medya ve anlık mesajlaşma uygulamaları popüler olsa da e-posta hâlâ resmî yazışmaların temel dayanağıdır. 2. E-Postanın Doğuşu: 1960’lar ve 1970’ler E-postanın temelleri,1971 yılında Ray Tomlinson , “@” (at) sembolünü kullanarak ilk e-postayı göndermiştir. Bu sembol, kullanıcının adını ve bulunduğu bilgisayar sistemini ayırmak için seçilmiş ve günümüzde tüm e-posta adreslerinin temelini oluşturmuştur (Tomlinson, 1971). 3. 1980’ler: Ticari Kullanıma Geçiş 1980’lerde e-posta, akademik çevrelerin ötesine geçerek ticari alanda kullanılmaya başlandı. Bu dönemde Simple Mail Transfer Protocol (SMTP) gibi standartlar geliştirildi. Bu protokoller sayesinde f...

   📸 Fotoğraf Çekmek ve Dopamin Arasındaki  Nöropsikolojik Bağ 1. Giriş Fotoğraf çekmek yalnızca estetik bir uğraş değil, aynı zamanda nörokimyasal düzeyde mutluluk, motivasyon ve dikkat süreçlerini etkileyen bir eylemdir. Günümüzde fotoğrafçılığın, özellikle dopamin salgısı üzerindeki etkileri hem psikoloji hem de nörobilim alanlarında araştırılmaktadır. Bu bağlamda, fotoğraf çekmenin dopaminerjik sistem üzerindeki işlevi, insan beyninde ödül ve merak mekanizmalarını harekete geçirmesi açısından önemlidir. 2. Dopamin: Beynin Ödül Kimyası Dopamin, beynin ventral tegmental alanı (VTA) , nucleus accumbens ve prefrontal korteks gibi bölgelerinde salınan bir nörotransmitterdir. Bu kimyasal, öğrenme, motivasyon, dikkat ve keyif alma süreçlerinde önemli rol oynar (Schultz, 2016). Özellikle yaratıcı faaliyetlerde dopamin salınımı artar; bu da bireyin odaklanma gücünü ve içsel tatmin düzeyini yükseltir. 3. Fotoğraf Çekmenin Nöropsikolojik Etkisi Fotoğraf çekme süreci, ...

  Her Zamanki Gibi: Değişimin İçinde Değişmeyen İnsanlık Morgan Housel’in Zamansız Dersleri Üzerine Bir İnceleme 1. Giriş: Değişen Dünya, Aynı İnsan Morgan Housel’in “Her Zamanki Gibi” adlı eseri, modern dünyanın hızla değişen yüzü karşısında insan davranışlarının ne kadar sabit kaldığını derin bir gözle inceliyor. Yazar, finansal sistemlerden toplumsal trendlere, bireysel psikolojiden tarihsel olaylara kadar geniş bir çerçevede “insan doğasının sürekliliği” temasını işliyor. Housel, tıpkı önceki kitabı *“Paranın Psikolojisi”*nde olduğu gibi, ekonomik davranışlar üzerinden aslında insan ruhunun kalıplarını çözümlemeye devam ediyor. 2. Zamanın Döngüselliği: İnsan Davranışının Sonsuz Tekrarı Kitabın kalbinde şu düşünce yatıyor: “Teknoloji, kültür ve ideolojiler değişir; ama insan arzuları, korkuları ve zaafları aynı kalır.” Housel’e göre, tarih sadece olayların değil, insan tepkilerinin de tekrarlandığı bir döngüdür. 1929 borsa çöküşünden 2008 krizine, pandemi dönemlerind...

  🥠 Fal Kurabiyesi: Küçük Bir Kurabiyenin Büyük Felsefesi 1. Giriş: Tatlı Tesadüflerin Sembolü Fal kurabiyesi, Asya kökenli bir tatlı olmasına rağmen artık küresel bir sembol hâline gelmiştir. İnce hamurunun içinde gizlenen küçük bir kâğıt parçası, sadece bir mesaj değil; aynı zamanda insanın bilinmeyene duyduğu merakı, umut etme arzusunu ve geleceği okuma isteğini temsil eder. Bu yüzden fal kurabiyesi, basit bir tatlıdan çok daha fazlasıdır: modern çağın minyatür kehanetidir. 2. Köken ve Kültürel Dönüşüm Fal kurabiyesinin hikâyesi 19. yüzyıl Japonya’sına kadar uzanır. Kyoto’daki tapınaklarda “tsujiura senbei” adıyla bilinen bu kurabiyelerin içine, ilahi sözler ya da şiirler gizlenirdi. 20. yüzyılın başlarında Amerika’ya göç eden Japon ustalar, bu geleneği batı kültürüyle harmanladı. Böylece, Çin restoranlarında servis edilen modern “fortune cookie” doğdu. İlginçtir ki, Çin’de yaşayan insanlar bu kurabiyeyi neredeyse hiç bilmezler; bu tatlı, aslında göçmen kültürlerin birleşi...

  Wilhelm Steinitz: Satrançta Bilimin Doğuşu 1. Giriş Wilhelm Steinitz (14 Mayıs 1836, Prag – 12 Ağustos 1900, New York), satranç tarihinde bir dönüm noktasıdır. O yalnızca ilk resmî dünya satranç şampiyonu değil, aynı zamanda modern satrancın temellerini atan düşünürdür. Steinitz’in katkıları, satrancı yalnızca “sanat” olarak değil, aynı zamanda “bilimsel bir sistem” olarak görmemizi sağlamıştır. 2. Erken Dönem ve Yükselişi Prag doğumlu Steinitz, gençlik yıllarında satranca doğal bir yetenekle yaklaşsa da, dönemin romantik satranç anlayışına — saldırıya dayalı, riskli oyunlara — eleştirel bir gözle bakıyordu. 1860’larda Avrupa’daki turnuvalarda başarı kazandı ve kısa sürede dönemin önde gelen ustaları arasına girdi. Ancak onu benzersiz kılan şey, oyun anlayışını bilimsel temellere oturtma çabasıydı. Steinitz, satrancın kaotik bir sanat değil, dengelerin oyunu olduğunu savunuyordu. 3. Modern Satranç Teorisinin Kurucusu Steinitz, “ pozisyonel satranç ” kavramını ilk ke...

📖 iPad’de Kitap Okumanın Sanatı: Dijital Okuma Deneyimini Derinleştiren İpuçları 1. Giriş: Dijital Okumanın Yeni Çağı iPad, yalnızca bir tablet değil, çağdaş okuma kültürünün evriminde önemli bir araçtır. Geleneksel kâğıt kokusundan uzaklaşmak kimi okurlar için zor olsa da, doğru ayarlar ve alışkanlıklarla iPad okuma deneyimi hem keyifli hem de verimlidir. --- 2 . Göz Sağlığını Korumak: Ekran Parlaklığı ve Renk Sıcaklığı True Tone ve Night Shift: Bu özellikleri etkinleştirerek ekranın ışığını ortamınıza göre otomatik ayarlayabilirsiniz. Böylece uzun okumalarda göz yorgunluğunu azaltırsınız. Karanlık Mod (Dark Mode): Özellikle akşamları veya düşük ışıklı ortamlarda gözlerinizi dinlendirir. Okuma Mesafesi: iPad’i en az 40–50 cm uzakta tutun; bu, dijital göz yorgunluğunu önlemenin temel yollarından biridir. --- 3. Uygulama Seçimi: Kitapları Nasıl Okuduğunuz Önemlidir Apple Books: iCloud senkronizasyonu sayesinde kitabınızı her cihazda kaldığınız yerden okumaya devam edebilirsiniz. Kindle...